Zaandam
In Zaandam ligt het stedelijke zwaartepunt van de Zaanstreek. Bijna de helft van alle Zaankanters woont hier. Het stadshart kent een autovrij winkelgebied en een horecaplein, terwijl aan de Zaan het moderne Zaantheater optorent.
Aan de dijken langs de Zaan staan historische koopmanshuizen, moderne wooncomplexen en oude levensmiddelen fabrieken. Imposant is bijvoorbeeld het Verkadecomplex. Een aantal van deze fabriekspanden heeft een monumentale status. Langs de Oostzijde maken fabrieken plaats voor appartementencomplexen, waarvan de architectuur duidelijk verwijst naar de vroegere bedrijfspanden.
Tsaar Peter de Grote
´In de vroege morgen van de 18e augustus 1697 kwam de Tsaar incognito, onder de naam Peter Michajlov, per schip in Zaandam aan´.
Gedreven door het ideaal zijn enorme rijk een grotere rol binnen Europa te laten spelen, besloot Tsaar Peter de Grote aan het einde van de 17de eeuw zich persoonlijk op de hoogte te stellen van de beschaving, de handel en de industrie van West-Europa. In 1697 verbleef hij in Zaandam om het scheepstimmervak te leren. De roem van de Nederlandse scheepsbouw, met Zaandam als het belangrijkste centrum, was zelfs tot in Rusland doorgedrongen. Het houten huisje waar de Tsaar gedurende zijn verblijf logeerde staat in het centrum van Zaandam en is nog geheel in takt. Hier is tevens een museum gevestigd met een expositie over Tsaar Peter de Grote.
Sluizencomplex
In het hartje van Zaandam ligt een sluizencomplex met accijnshuisjes. In de 14de eeuw was hier slechts één dam in de Zaan waar schepen over werden getrokken. Later in de 17de en 18de eeuw kreeg de dam sluizen. Van de twee huidige sluizen heet de kleinste 'de Groote Sluis'. Deze dateert uit 1722. De huidige grote sluis heet de Wilhelminasluis en dateert van 1903.
Het oudste buurtje
De Klauwershoek is het oudste buurtje in Zaandam. In 1411 werd hier de eerste kapel gebouwd, die later werd vervangen door de Oostzijderkerk. In de jaren '90 van de vorige eeuw is de Klauwershoek flink gerenoveerd. Een muziektent completeert het buurtje naast de Wilhelminasluis.
Bezienswaardigheden
- Museum Tsaar Peterhuisje
Krimp 23
T (075) 616 03 90
- Zaans Museum en Zaanse Schans
- Kunstencentrum Zaanstad (kunstexposities en kunstuitleen)
Vincent van Goghweg 40 a/b
T (075) 614 1211
- Politiemuseum
Westzijde 109
T (075) 635 20 66
- Weeshuis van de Hervormde Gemeente
Westzijde 204-210
- Oud-Katholieke Kerk
Papenpad 13
- Westzijder- of Bullekerk
Westzijde 75
- Doopsgezinde kerk - ' Vermaning'
Westzijde 80
- Accijnshuisjes
Hogendam 1-1b
- Hervormde Oostzijderkerk
Zuiddijk 1
- Huis met de Haan
Oostzijde 256-260
- Heemtuin
Burg. In 't Veldpark
Wandeltuin vol inheemse gewassen
T (075) 635 21 85
- Kinderboerderij Darwinpark
De Weer 31
T (075) 616 69 06
- Kinderboerderij De Veldmuis
Ilpendammerstraat 26
T (075) 631 03 55
